Askerde Namaz Kılınır mı?

Bedelli askerlikte namaz, abdest ve cuma · Yazan: Mert Toy · Son güncelleme: 6 Ekim 2026

Askerde namazın nasıl kılınacağı gittiğin kışlaya göre değişiyor. Kimi kışlada büyük bir cami var, kimi yerde küçük bir mescit, kimi yerde de namaz koğuşta kılınıyor. Cumaya gidebilmek, abdesti bot ayaktayken almak ve vakitleri takip etmek de birlikten birliğe farklı. Bu sayfada bedelli askerlik yapanların ve farklı birliklerde askerlik yapanların anlattıklarını bir araya getirdik.

1. Kışlada mescit ve cami var mı?

Bedelli askerlik yapılan eğitim birliklerinin çoğu büyük kışlalar ve bunların önemli bir kısmında mescit ya da cami bulunuyor. Örneğin Kütahya Hava Er Eğitim Tugayı'nda 2022'de açılan 2 bin kişilik Zafer Camisi var. Amasya'daki eğitim tugayında hem cami hem mescit bulunuyor, her vakit 30-60 kişinin namaza gittiği oluyor. Mamak'ta bedelli yapan biri, koğuşun gürültüsünden sıkıldığında mescide inip kitap okuduğunu yazmış. Birkaç yıl önce Manisa ve Kastamonu'daki eğitim birliklerinde askerlik yapanlar da kışlada mescit ya da cami olduğunu anlatmıştı.

Her kışlada böyle değil. Küçük birliklerde ve karakollarda mescit olmayabiliyor, o zaman namaz koğuşta ya da uygun bir köşede kılınıyor.

Bir de şuna dikkat et: bazı birliklerde namazın sadece mescitte kılınmasını istiyorlar. Burdur'da askerlik yapan biri, koğuşta ya da açıkta kılanların uyarıldığını anlatmış. Bazı birliklerde ise yatağının yanında kılan kimseye karışmıyor. Katıldığın ilk gün bölüğünde nasıl yapıldığını gör ya da bir komutanına sor.

2. Namaz vakitleri günün içinde nereye denk geliyor?

Bedelli eğitiminde gün kabaca şöyle geçiyor: sabah erken kalkış, kahvaltı, öğleye kadar eğitim, öğle yemeği ve dinlenme, öğleden sonra eğitim, akşam yemeği ve serbest saat. İçtima ve eğitim toplu yapıldığı için bunların ortasında ayrılamıyorsun. Namazı aralarda, öğle arasında ve akşam serbest saatte kılıyorsun.

• Öğle genelde yemekten sonraki dinlenme saatine denk geliyor, rahat kılınıyor.
• İkindi eğitimin bitişine yakın. Kış aylarında ikindi erken girip akşam da erken olduğu için en sıkışan vakit bu olabiliyor.
• Akşam ve yatsı serbest saate denk geldiği için en rahat vakitler.

Kışla dışına çıkılan günlerde, örneğin atış ya da arazi eğitiminde, öğleden önce çıkıp ikindiye doğru dönülebiliyor. Böyle bir günde öğleyi ikindi girmeden birkaç dakika önce yetiştiren oluyor. Çıkmadan abdest alırsan dönüşte vakit dar olduğunda abdestle uğraşmazsın. Seccaden cebe sığıyorsa yanına almak da işe yarar.

Bedellide nöbet de var, nöbetler genelde ikişer saat ve gece gündüz sırayla geliyor. Nöbet bir vakte denk gelirse namazı nöbetten önce ya da sonra kılıyorsun. Gece nöbetinden dönerken sabah vakti girmişse kılıp yatan askerler var.

3. Askerde cuma namazı kılınıyor mu?

Cuma namazı en çok değişen konu. Anlatılanlardan çıkan üç durum var:

• Kışlada cemaatle. Camisi ya da büyük mescidi olan kışlalarda cuma burada kılınıyor. Amasya'daki eğitim tugayında askerlerle birlikte komutanların ve tugay komutanının da cumaya geldiği oluyor. Kastamonu'daki bir eğitim alayında cuma ve bayram namazlarının topluca kılındığı anlatılıyor.
• Yakındaki camide. Bazı küçük birliklerde nöbeti ve görevi olmayanlar yakındaki köy ya da mahalle camisine bırakılıyor.
• Kılınamadığı durumlar. Cuma saati içtima, eğitim ya da derse denk geldiği için cumaya gidemeyip öğle namazını kılanlar da var.

Bir birlikte cuma namazı öğle içtimasına denk geliyormuş, camiden dönenler içtimaya en son katılıyormuş ve kimse bir şey dememiş. Gitmek istiyorsan cuma gelmeden komutanına sor, nasıl ayarlandığını öğren.

4. Sabah namazına koğuşta nasıl kalkılır?

Koğuşta onlarca kişi uyuduğu için asıl mesele başkalarını uyandırmadan kalkmak. Askerlerin kullandığı yollar:

• Sessiz alarm. Kamerasız tuşlu telefonun gün boyu yanında. Alarmı en kısık sese ya da titreşime alıp yastığının altına koy.
• Arkadaşlarla anlaşmak. Namaz kılan birkaç kişi anlaşıyor, biri kalkıp diğerlerini sessizce uyandırıyor.
• Erken kalkmanın bir faydası daha var. Kalkış saatinde lavabolarda sıra oluyor. Sabah namazı için biraz erken kalkan, abdestini ve tıraşını sırasız halledebiliyor.

Gitmeden önce telefonunda alarm kurmayı ve sessize almayı öğren, bazı tuşlu telefonlarda menüsü karışık.

5. Bot giyerken abdest nasıl alınır?

Abdestin en zahmetli kısmı ayak olabiliyor. Botu söküp çıkarıyorsun, çorabını çıkarıyorsun, ayağını yıkayıp kuruluyorsun, sonra botu yeniden giyip bağcıklarını bağlıyorsun. Bot bir kez ayağa oturduktan sonra çıkarıp giymesi uğraştırıcı ve kısa bir arada yetişmeyebiliyor.

• Abdestli gezmek. Abdestin bozulmadıkça yeniden almana gerek yok. Sabah botu giymeden abdest alırsan çoğu gün öğleye kadar idare ediyor.
• Botun üzerine mesh. Diyanet'in fetvasına göre ayağı topukla birlikte örten bot, çizme ve potin mest hükmünde. Botu abdestliyken giydiysen sonraki abdestlerde botu çıkarmadan üzerine mesh edebilirsin. Süre, botu giydikten sonra abdestinin ilk bozulduğu andan başlayarak bir gün bir gece. Botun altında ya da üstünde namaza engel bir pislik varsa önce onu temizlemen gerekiyor. Abdestliyken botu çıkarırsan mesh biter ama baştan abdest alman gerekmez, sadece ayaklarını yıkaman yeterli.

Mesh konusunda emin değilsen kışladaki imama ya da bilen birine sor.

6. Askerde namaz seferi mi kılınır?

Hayır, kışlada namazlarını tam kılarsın. Diyanet'e göre öğrencilik, işçilik ve askerlik gibi geçici sebeplerle uzunca kalınan ya da 15 gün veya daha fazla kalmaya niyet edilen yer ikamet vatanı sayılıyor ve orada namazlar mukim olarak kılınıyor. Bedelli askerlik yaklaşık 24-25 gece sürdüğü için bu sınırın üstünde.

Yolculuk farklı. Gideceğin kışla yaşadığın yerden yaklaşık 90 km ya da daha uzaksa, kendi şehrinin yerleşim sınırından çıktığın andan itibaren yolda seferisin, dört rekatlı farzları iki rekat kılarsın. Kışla daha yakınsa yolda da tam kılarsın. Kışlaya vardığın andan itibaren tam kılarsın. Terhis olup eve dönerken yolda yine seferisin.

7. Namaz vakitlerini nasıl öğrenirsin?

Gittiğin şehrin vakitleri kendi şehrinden farklı, kışlada her yerde vakit çizelgesi asılı olmayabiliyor ve akıllı telefonun yanında olmadığı için uygulamaya bakamıyorsun. Ailesine mesaj atıp o şehrin vakitlerini isteyen çok.

• Gitmeden bak. Gideceğin şehrin ilk haftalık vakitlerini bir kağıda yaz, cüzdanına koy. Vakitler her gün bir iki dakika kaydığı için bu çizelge bir süre işini görür.
• Mescide bak. Mescit ya da caminin girişinde genelde vakitler yazıyor.
• Ezanı dinle. Kışla camisinde ya da yakındaki camide ezan okunuyorsa vakti oradan anlarsın.

Tuşlu telefonun varsa vakitleri SMS ile de öğrenebilirsin. MesajGPT'ye SMS ile "Amasya namaz vakitleri" yazarsan Diyanet'in vakitlerini gönderir. Her sabah o günün vakitlerini otomatik göndermesini de isteyebilirsin. İnternet ya da akıllı telefon gerekmiyor, normal SMS ile çalışıyor.

8. Koğuşta namaz kılarken nelere dikkat etmeli?

Mescit olmayan ya da mescide gidemediğin vakitlerde koğuşta kılıyorsan:

• Önce birliğin kuralını öğren. Bazı yerlerde koğuşta kılınmasını istemiyorlar (1. bölüm).
• Kıbleyi ilk gün öğren. Koğuşta namaz kılan birine sor ya da mescidin yönüne göre çıkar.
• Geçiş yerinde kılma. Yatakların arası dar, kapı önü ve koridor sürekli kullanılıyor. Yolu kapatmayan bir köşe seç.
• Temiz bir yer bul. Koğuş zemininde botla dolaşılıyor. Seccaden yoksa temiz bir örtü ya da karton ser.
• Sayım ve içtima öncesine denk getirme. Bu anlarda koğuş çok karışık oluyor.

9. Namaz için yanına ne götürmeli?

Götürmen gereken tek şey bir seccade. Mescitte halı serili ama koğuşta kılarken seccade lazım oluyor. Seccadesi olmayanların karton üstünde kıldığı ya da her vakit birinden ödünç istediği oluyor. Dolapta yer kaplamasın diye katlanır, ince bir tane seç. Çantanın geri kalanı için askere giderken alınacaklar listesine bak.

10. Komutanlar ve arkadaşlar nasıl bakıyor?

Anlatılanların çoğunda namaz kılanlara karışılmamış. Farklı birliklerde askerlik yapanlar "karışan olmadı", "hiçbir komutandan tepki almadım" diye yazıyor. Tespih taşıyan, nadiren takke takan askerler de oluyor.

Yine de bu birliğe, komutana ve yanındaki insanlara göre değişiyor. Anlatılan sıkıntılar genelde şunlar:

• Yer kuralı. Sadece mescitte kılınmasını isteyen birlikler var.
• Kıyafet. Mescide kıyafet düzenini bozarak, örneğin kamuflajını çıkarıp giren birinin uyarıldığı anlatılıyor.
• Mescidin bahane edilmesi. Eğitimden ya da içtimadan kaçmak için mescide gidenler olunca bu, namaz kılan herkese karşı şüphe doğurabiliyor. Namazını boş vaktinde kılan biriyle kimse uğraşmıyor.

Namaz kılmayan arkadaşlarınla da aynı koğuşu paylaşıyorsun. Namazını kendi halinde kılan birinin koğuşta genelde sorun yaşamadığı anlatılıyor. Sen de kimseyi bu konuda yargılama.

11. Ramazana denk gelirse ne oluyor?

Ramazana denk gelen celplerde oruç tutmak isteyen tutabiliyor. Sahur ve iftarın nasıl ayarlandığı birlikten birliğe değişiyor, katıldığın ilk gün bölüğüne sor. Eğitim temposu oruçlu günleri yorabiliyor, özellikle uzun ve sıcak günlerde. Sahurda bol su içmeye çalış.